Ewa Czerniakowska

Galeria fotografii z odczytu mgr Ewy Czerniakowskiej pt. "Kult Juliusza S這wackiego w Wielkopolsce i na Pomorzu w latach 1891-1919 (Biblioteka Gda雟ka PAN, 29 IX 2009)

Galeria z odczytu w dn. 29 IX 2009 (oprac. M. Czerniakowska)

Juliusz S這wacki na Pomorzu

(W 200. rocznic urodzin)

Rok 1909 obchodzony by jako Rok S這wackiego. Z tej okazji ks. Kamil Kantak opublikowa w Gryfie (R.2.1910 z.8) artyku S這wacki i Pomorze. Pisa tam: "Wszechstronny umys S這wackiego wci庵aj帷y w rachuby swoje ca陰 Polsk i S這wia雟zczyzn, ca造 obszar wiedzy i sztuki, filozofii i religii, pami皻a tak瞠 o Pomorzu. O Pomorzu w Kr鏊u-Duchu mowa jest w rapsodzie III "Miecz a S豉wa".

... Pomorzanie nie maj si czego skar篡 na my郵 polsk i poezj polsk...pami皻a o nim najwy窺zy umys polski...

Kt騜 z Pomorzan, kt鏎y Kaszuba zajmuje si S這wackim?"

W roku 1999 obchodzono kolejne rocznice S這wackiego, a mianowicie 190. rocznic urodzin i 150 rocznic 鄉ierci. Kwesti recepcji wieszcza na Pomorzu zaj窸a si wtedy Ewa Czerniakowska, kt鏎a 29 wrze郾ia 1999 r. w Bibliotece Gda雟kiej PAN wyg這si豉 odczyt nt.: Pomorska droga Juliusza S這wackiego na Wawel. Prelekcja po陰czona by豉 z pokazem materia堯w dokumentuj帷ych recepcj tw鏎czo軼i Juliusza S這wackiego na Pomorzu do 1927 roku (ze zbior闚 Biblioteki Gda雟kiej PAN).


Pa豉c w Mi這s豉wiu

W listopadzie 1999 r. ukaza豉 si wydana przez Oddzia Gda雟ki Towarzystwa Przyjaci馧 Ksi捫ki broszura Ewy Czerniakowskiej pt. Relacja "Gazety Gda雟kiej" z ods這ni璚ia pomnika Juliusza S這wackiego w Mi這s豉wiu, w kt鏎ej autorka przytoczy豉 za niedzielnym dodatkiem "Gazet Gda雟kiej" - "Gwiazdk Niedzieln" (1899 nr 39 z 24 IX) u鈍ietniaj帷e ten moment porywaj帷e przem闚ienie Henryka Sienkiewicza. Publikacja dokumentuje moment ods這ni璚ia pomnika Juliusza S這wackiego w prywatnej posiad這軼i J霩efa Ko軼ielskiego w Mi這s豉wiu w dniu 16 wrze郾ia 1899 r. "Gazeta Gda雟ka" pod redakcj pochodz帷ego z Wielkopolski Bernarda Milskiego tej uroczysto軼i po鈍i璚i豉 du穎 miejsca.

Portret Bernarda Zygmunta Milskiego (Gda雟k, lata 90-te XIX w.).

Fotografia ze zbior闚 Pani Zofii Eichstaedt-Jab這雟kiej, prawnuczki Bernarda Milskiego, kt鏎ej bardzo serdecznie dzi瘯uj za udost瘼nienie kopii fotografii oraz za informacje o rodzinie Milskich.

Przebieg uroczysto軼i podano w numerze 鈔odowym, a ju wkr鏒ce w cotygodniowym dodatku "Gwiazdka Niedzielna" w nr 39 z 24 IX zamieszczono teksty trzech przem闚ie wyg這szonych w Mi這s豉wiu, tzn. mow powitaln ksi璚ia Zdzis豉wa Czartoryskiego, Henryka Sienkiewicza (tekst poni瞠j) i profesora uniwersytetu we Lwowie, Bronis豉wa Dembi雟kiego. Opublikowano te tekst kantaty Zygmunta Noskowskiego do s堯w J霩efa Ko軼ielskiego.

Redaktor Bernard Milski - szkic autorstwa Witolda Bieli雟kiego (1877-1944), m篹a c鏎ki B. Milskiego, Zofii Bieli雟kiej z Milskich

Fot. ze zbior闚 p. Zofii Eichstaedt-Jab這雟kiej

Redaktor Bernard Milski z rodzin i wsp馧pracownikami na maj闚ce (Gda雟k, ok. 1891 r.)

Fot. ze zbior闚 p. Zofii Eichstaedt-Jab這雟kiej

Warto wspomnie, 瞠 ju wcze郾iej, z okazji przypadaj帷ej 3 kwietnia 1899 r. 50. rocznicy 鄉ierci Juliusza S這wackiego w dniu 16 kwietnia 1899 r. na 豉mach "Gwiazdki Niedzielnej" w nr 16 B. Milski zamie軼i artyku pt. "Juliusz S這wacki".

Pocz徠ek artyku逝 pt. Juliusz S這wacki zamieszczonego w "Gwiazdce Niedzielnej" (dodatek do Gazety Gda雟kiej, 1899, nr 16 z 16 kwietnia)


W grudniu 1999 r. w miesi璚zniku spo貫czno-kulturalnym "Pomerania" nr 11/12 Ewa Czerniakowska opublikowa豉 artyku pt. W ho責zie Juliuszowi S這wackiemu, w kt鏎ym przedstawi豉 kult tego wieszcza na 豉mach "Gazety Gda雟kiej" (1891-1939), na prze這mie XIX i XX wieku, czyli z okazji 50. rocznicy 鄉ierci poety.

Portret Juliusza S這wackiego, "Pomerania", 1999, nr 11/12, s. 74 (J霩ef Pieni捫ek, 1927, akwaforta)


Henryk Sienkiewicz

Przem闚ienie Henryka Sienkiewicza pt. Mowa polska wyg這szone 16 IX 1899 roku podczas uroczysto軼i ods這ni璚ia pomnika Juliusza S這wackiego w posiad這軼i J霩efa Ko軼ielskiego w Mi這s豉wiu

Mowa polska

„Opatrzno嗆 tworz帷 narody hojnie obsypa豉 naszych praojc闚 darami.Da豉 im obszerne i 篡zne ziemie, da豉 im lwie i go喚bie serca, da豉 szlachetne dusze i bystre umys造, zdolne do najg鏎niejszych lot闚.Ale nie by to jeszcze koniec dar闚. Mo積a by mniema, 瞠 B鏬 tworz帷 Polak闚, rzek im: Oto na domiar wszystkiego daj wam spi, d德i璚zny a niepo篡ty, taki z jakiego ludy 篡j帷e przed wami stawia造 pos庵i swym bohaterom, daj wam z這to b造szcz帷e i gi皻kie, a wy z tego tworzywa uczy鎍ie mow wasz.I wsta豉 ta mowa, niepo篡ta jak spi, 鈍ietna i drogocenna jak z這to – jedna z najwspanialszych na 鈍iecie – i tak pi瘯na, 瞠 chyba tylko j瞛yk dawnych Helen闚 mo瞠 si z ni por闚na.

Powstali z biegiem wiek闚 liczni mistrze s這wa – i ze spi簑 uczynili rami harfy a ze z這ta nawi您ali na ni strun – a w闚czas pocz窸a 酥iewa ta harfa polska i wy酥iewa dawn chwa喚, dawne boje, dawn wiar, dawne 篡cie. Czasem hucza豉 jak grzmot w g鏎ach, czasem z jeremiaszowym j瘯iem unosi豉 si nad r闚ninami – czasem w skowronkowych tonach d德i璚za豉 nad szar roztocz p鏊 – b這gos豉wi帷a i b這gos豉wiona, czysta jak 透a, Bo瘸 jak modlitwa, s這dka jak mi這嗆.

A przyszed wreszcie najwi瘯szy z mistrz闚 Mickiewicz i po這篡wszy na strunach swe natchnione d這nie, wydosta z nich takie jeszcze d德i瘯i, o kt鏎ych nie wiedziano przed nim. Pie填 jego ko鎍zy豉 si a gdzie „na niebios progu”, tak doskonale i prawie nadziemsko, 瞠 w闚czas nawet, gdy gra przestawa „...wszystkim si zdawa這, 疾 wielki mistrz gra jeszcze, a to echo gra這” Echo serc polskich !! I wygra szum naszych las闚, plusk naszych rzek i d盥鄴w, grom naszych burz, pie郾i naszego ludu, dawidowe hymny nadziei i 趾ania piersi cz這wieczej po utraconem szcz窷ciu- i wszystko, co nasza my郵 mog豉 poj望, serce odczu a dusza wyobrazi jako wznios貫 i najpi瘯niejsze pod s這鎍em.

Wi璚 zdawa si mog這, 瞠 po nim i obok niego nikt nie zdo豉 ju nic doda tej mowie, 瞠 dosi璕豉 ju szczytu i 瞠 ozdoby, a doskona這軼i nikt nie potrafi jej przysporzy.

A jednak znalaz si poeta, kt鏎y to uczyni – i to jest w豉郾ie on, kt鏎ego rysy widzicie dzi wykute w marmurze d這ni mistrza. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

„Le熯ie u zorzy prosi purpury,

„Pere u r騜y, szafiru u chmury,

„A mo瞠 gdzie zawieszona

„Na niebie t璚zowa ni,

„T t璚z wzi望 na wrzeciona

„I wi i wi i wi!...”

Tak jest. On to uczyni! On nabra pe軟ymi gar軼iami pere, szafir闚, purpury, t璚zowych blask闚, ol郾iewaj帷ych brylant闚 i obsypa i przyozdobi nimi t nasz harf tak hojnie, tak bez miary, 瞠 stan窸a przed nim i przed nami w nieznanym dotychczas przepychu, blasku i majestacie – niby Harfa-Kr鏊owa, przed kt鏎 gn si kolana ludu i chyl si czo豉, jak ongi przed harf Dawida.

I oto cz窷 jego chwa造, jego zas逝gi, jego wielko軼i. Pokolenia b璠 czerpa造 z tych skarb闚, pokolenia b璠 si pyta造 ze zdumieniem i podziwem, jak zdo豉 i m鏬 to uczyni. A przecie uczyni! Zdo豉, bo poezja w jego duszy by豉 jak nieprzebrane wody m鏎z, a m鏬, bo tylko umar造m na nic skarby i klejnoty. – Przed 篡w kr鏊ow zawsze mo積a uderzy czo貫m i przynie嗆 jej, co si ma najdro窺zego w ofierze – ta za kr鏊owa, kt鏎 on obdarzy, by豉 i b璠zie nie tylko 篡wa, ale i nie鄉iertelna. Cze嗆 jej i poecie!”


Juliusz S這wacki (1809-1849)

Fot. z odczytu mgr Ewy Czerniakowskiej pt. "Kult Juliusza S這wackiego w Wielkopolsce i na Pomorzu w latach 1891-1919 (BGPAN, 29 IX 2009)

Rok Juliusza S這wackiego 2009 - serwis Wirtualnej Polski

Listy Juliusza S這wackiego, t. 1, Lw闚 1899

Ukaza si tom II ksi璕i z konferencji w Bia造mstoku pt. Pi瘯no Juliusza S這wackiego, maj 2009,

gdzie jest opublikowany referat Ewy Czerniakowskiej

pt. Obchody 100. rocznicy urodzin Juliusza S這wackiego na Pomorzu, w: Pi瘯no Juliusza S這wackiego, t. 2, Bia造stok 2013.

OSSOLINEUM

Instytut Bada Literackich PAN

Adam Mickiewicz - w 150. rocznic

Kult Adama Mickiewicza w Gda雟ku w XIX wieku

Tadeusz Czacki (1764-1813)- biogram za這篡ciela Liceum w Krzemie鎍u autorstwa Ma貪orzaty Czerniakowskiej

Strona Ma貪orzaty Czerniakowskiej

Program Mi璠zynarodowej Konferencji nt. Pi瘯no S這wackiego" (Bia造stok, 6-9 maja 2009)

Galeria fotografii z Konferencji nt. Pi瘯no S這wackiego

Strona g堯wna (HOME)

Audycja Radia Bia造stok o Juliuszu S這wackim

Wywiad z prof. Alin Kowalczykow ("Polityka", 2009, nr 36)

Katalog rozproszony KARO

Audycje Polskiego Radia z okazji 200. lecia urodzin Juliusza S這wackiego

Wystawa w Bibliotece Narodowej pt. "Wok馧 Balladyny" (16 IX -16 X 2009)

Projekt "Maska S這wackiego" w 200. rocznic urodzin poety

Wystawa w Ossolineum (20 X - 19 XII 2009)

Obchody jubileuszowe we Wroc豉wiu

Rok 2009 - Rok Juliusza S這wackiego

Copyright Ewa Czerniakowska 1999-2014

Statystyka generowana przez Reggi-Stat - www.reggi.pl